Najpiękniejsze ryby Morza Czerwonego to papugoryby, ryby motyle, murena, skrzydlica, cesarz, ryba klaun oraz towarzyszące im żółwie i płaszczki. Zobaczysz je już podczas pierwszego nurkowania na rafach wokół Hurghady, często na głębokości kilku metrów, w wodzie o widoczności sięgającej kilkudziesięciu metrów.
Morze Czerwone jest jednym z najbogatszych zbiorników na świecie. Żyje w nim około 1200 gatunków ryb w 159 rodzinach, a mniej więcej 12,7 procent z nich to endemity, czyli gatunki, których nie spotkasz nigdzie indziej (Divernet, 2023). Poniżej znajdziesz dziesięć najbardziej efektownych mieszkańców egipskich raf, wskazówki, gdzie ich szukać, oraz kilka praktycznych rad, jak zabrać z nurkowania dobre zdjęcia.
Ryby motyle i papugoryby to pierwsze kolory, jakie rzucają się w oczy nad rafą. Papugoryby pełnią też kluczową rolę w budowaniu plaż. Jedna duża papugoryba potrafi wyprodukować ponad 2000 funtów piasku rocznie, zgryzając martwe fragmenty koralowca (The Nature Conservancy).
Ryby motyle rozpoznasz po spłaszczonym, okrągłym ciele i wyrazistych wzorach. W Morzu Czerwonym często pływają parami, bo wiele gatunków tworzy trwałe związki i trzyma się razem przez całe życie. Ich żółto-czarne pasy nie są przypadkowe. Ciemna plama przy ogonie i pasek przez oko mylą drapieżnika, który nie wie, gdzie jest przód, a gdzie tył ryby.
Papugoryby zachwycają paletą barw od turkusu po róż i fiolet. Spędzają około 90 procent dnia na skubaniu glonów z koralowca (The Nature Conservancy). Dzięki temu rafa pozostaje czysta i zdrowa. Podczas nurkowania usłyszysz nawet charakterystyczny chrzęst ich dziobów o wapienne podłoże.
Do tej barwnej grupy dołącza cesarz karłowaty, jedna z najczęściej fotografowanych ryb Morza Czerwonego. Jego ciało pokrywają faliste, niebiesko-żółte linie, które wyglądają jak odręczny rysunek. Młode osobniki mają zupełnie inny wzór, spiralne pierścienie w kolorze granatu i bieli, więc łatwo pomylić je z innym gatunkiem. To dobry przykład tego, jak wiele niespodzianek kryje jedna rafa.
Murena i skrzydlica wyglądają groźnie, ale dla spokojnego nurka są całkowicie bezpieczne. Murena to długa, wężowata ryba, która wystaje ze szczeliny w rafie i rytmicznie otwiera pysk. Robi to, żeby przepompowywać wodę przez skrzela, a nie z chęci ataku. Gryzie tylko wtedy, gdy ktoś włoży rękę do jej kryjówki.
Skrzydlica należy do najbardziej fotogenicznych ryb rafy. Jej długie, wachlarzowate płetwy przypominają pióropusz, a czerwono-białe pasy ostrzegają, że kolce grzbietowe są jadowe. Mimo to skrzydlica pływa powoli i nie ucieka przed nurkiem, więc masz dużo czasu na dobre ujęcie. Zasada jest prosta: podziwiaj z dystansu i niczego nie dotykaj.
Obie ryby pokazują, że w podwodnym świecie Egiptu wygląd bywa mylący. Spokój i szacunek dla zwierząt to najlepsza ochrona. Jeśli dopiero planujesz swoje pierwsze zejście pod wodę, warto wcześniej poznać zasady bezpieczeństwa, które opisujemy w poradniku jak przygotować się do pierwszego nurkowania.
Żółwie i płaszczki to zwierzęta, na które nurkowie polują wzrokiem najczęściej. W Morzu Czerwonym występuje pięć gatunków żółwi morskich, a dwa z nich, żółw zielony i żółw szylkretowy, żyją tu na stałe (CMS IOSEA). Pozostałe pojawiają się rzadziej i traktowane są jak goście.
W okolicy Hurghady najlepszym miejscem na spotkanie żółwia zielonego jest rafa Sha'ab El Erg, gdzie żyje stała populacja tych gadów. Dalej na południe świetne szanse dają Abu Dabbab i Marsa Mubarak. Żółwie pasą się na łąkach trawy morskiej, więc gdy tylko zobaczysz podwodną łąkę, zwolnij i rozejrzyj się dookoła.
Płaszczki najłatwiej wypatrzyć na piaszczystym dnie, gdzie zagrzebują się tuż pod powierzchnią osadu. Zdradza je zarys ciała i para oczu wystających z piasku. Trzymaj się nisko nad dnem i płyń powoli, a znacznie częściej dostrzeżesz te dobrze zamaskowane ryby. Więcej podpowiedzi o najlepszych rafach znajdziesz w naszym przewodniku po najlepszych miejscach do nurkowania w Egipcie.
Do największych gwiazd rafy należy też ryba Napoleon, potężny wargacz garbogłowy, który potrafi dorównać wzrostem dorosłemu nurkowi. Mimo rozmiarów jest ciekawski i spokojny, często sam podpływa bliżej, żeby przyjrzeć się gościom. Spotkanie z tym olbrzymem zapada w pamięć na długo i zwykle kończy nurkowanie mocnym akcentem.
Zachowanie ryb rafowych jest równie ciekawe jak ich wygląd. Rafa działa jak wielkie miasto z własnymi zasadami, punktami usługowymi i sąsiedzkimi układami. Kiedy raz zwrócisz na to uwagę, każde nurkowanie zamienia się w obserwację małego, uporządkowanego świata.
Dobrym przykładem są stacje czyszczące. Małe wargatki ustawiają się w stałych punktach rafy i obierają większe ryby z pasożytów oraz martwej skóry. Duże drapieżniki cierpliwie czekają w kolejce i nie zjadają swoich czyścicieli, bo usługa jest dla nich zbyt cenna.
Ryba klaun żyje w symbiozie z ukwiałem, którego parzące ramiona chronią ją przed drapieżnikami. Sama ryba jest odporna na jad dzięki specjalnej warstwie śluzu. Wiele gatunków potrafi też zmieniać płeć w ciągu życia, a papugoryby na noc otulają się kokonem ze śluzu, który maskuje ich zapach przed murenami. Takie szczegóły sprawiają, że warto zejść pod wodę więcej niż raz.
Dobre zdjęcie podwodnego świata Egiptu zależy bardziej od techniki niż od ceny sprzętu. Woda pochłania światło i kolory, dlatego pierwszą zasadą jest bliskość. Podpłyń jak najbliżej obiektu, zamiast korzystać z zoomu, bo każdy metr wody między aparatem a rybą odbiera ostrość i barwy.
Druga zasada to spokój. Gwałtowne ruchy płoszą ryby, więc oddychaj miarowo i zbliżaj się powoli. Ustaw się tak, aby słońce było za tobą, wtedy naturalne światło pięknie oświetli kolory rafy. Czerwień znika już na kilku metrach, dlatego do zdjęć głębszych scen przyda się lampa błyskowa lub tryb korekcji kolorów.
Trzecia zasada dotyczy pływalności. Zanim sięgniesz po aparat, opanuj neutralną pływalność, żeby nie uderzać płetwami w rafę i nie wzbijać osadu. Stabilna pozycja w toni to podstawa ostrych kadrów. Przyda się też odpowiednio dobrany ekwipunek, o którym piszemy w artykule co zabrać na wakacje nurkowe.
Warto też pomyśleć o kompozycji już pod wodą. Staraj się fotografować rybę z poziomu jej oczu, a nie z góry, bo takie ujęcie wygląda naturalniej i lepiej oddaje charakter zwierzęcia. Zostaw wokół obiektu trochę wolnej przestrzeni i poczekaj na moment, gdy ryba zwróci się w twoją stronę. Cierpliwość daje więcej niż seria pospiesznych zdjęć, a przy okazji uczy spokojnego, bezpiecznego nurkowania.
Najlepszym sposobem, aby zobaczyć te ryby na żywo, jest zaplanowanie kilku nurkowań na różnych rafach wokół Hurghady, bo każda z nich ma nieco inny zestaw gatunków. Jeśli dopiero zaczynasz, umów się na kurs lub nurkowanie próbne z instruktorem Golden Star Divers, który dobierze miejsca pod twoje umiejętności i pokaże, gdzie najczęściej pojawiają się żółwie, skrzydlice i papugoryby. Zabierz wodoszczelny aparat, trzymaj się blisko dna i pozwól rafie pokazać, jak wygląda jeden z najbogatszych podwodnych światów na Ziemi.
W Morzu Czerwonym żyje około 1200 gatunków ryb należących do 159 rodzin, a mniej więcej 12,7 procent z nich to gatunki endemiczne, spotykane tylko w tym akwenie.
Skrzydlica ma jadowe kolce grzbietowe, ale nie atakuje ludzi. Wystarczy zachować dystans i jej nie dotykać, a spotkanie będzie całkowicie bezpieczne.
Żółwie zielone najłatwiej zobaczyć na rafie Sha'ab El Erg pod Hurghadą, gdzie żyje stała populacja, a także w Abu Dabbab i Marsa Mubarak dalej na południe.
Nie. Wiele udanych zdjęć powstaje wodoszczelnym aparatem kompaktowym lub telefonem w obudowie. Ważniejsze od ceny sprzętu są bliskość obiektu, spokój i dobre światło.
